Հայաստանն արդեն փաստացի դուրս է եկել ռազմական արտադրանքի միջազգային շուկա, իսկ ոլորտն ինքնին մի քանի տարվա ընթացքում վերածվել է երկրի տնտեսական նոր սեգմենտներից մեկի: Այս մասին RISE համաժողովի բացմանն իր ելույթում հայտարարել է բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը՝ ընդգծելով, որ ռազմարդյունաբերության զարգացումը պետական կոնկրետ որոշումների և բազմամյա ծրագրային ցիկլի արդյունք է։

Առաջին արտահանման գործարքներն ու միջազգային մատակարարումները

Նախարարը հայտնել է, որ արդեն մայիսին Հայաստանն իրականացրել է ռազմարդյունաբերական երեք ընկերությունների արտադրանքի արտահանում տարբեր երկրներ և տարբեր շուկաներ:

Նրա խոսքով՝ դրանք ոչ թե պոտենցիալ ծրագրեր են, այլ ավարտված գործարքներ. արտադրանքը մատակարարվել է, վճարվել և փաստացի դուրս է եկել երկրի սահմաններից։

Նա ընդգծել է, որ դրան զուգահեռ շարունակվում են նոր բանակցությունները և միջազգային գործընկերների հետ կնքվում են տասնյակ միլիոնավոր դոլարների լրացուցիչ պայմանագրեր:

Զգուշավոր մեկնարկից դեպի արդյունքների ցուցադրում

Նախարարի փոխանցմամբ՝ ռազմարդյունաբերության ձեռքբերումները հրապարակայնորեն ցույց տալու գաղափարը քննարկվել է վաղուց, սակայն պետությունը գիտակցաբար որդեգրել էր զգուշավոր մոտեցում:

Ոլորտի՝ «հանրային դաշտ» դուրս գալու առանցքային պայմանը դարձավ առաջին եռամյա պայմանագրերի ավարտը և իրական արտահանման մատակարարումների ի հայտ գալը:

Հայրապետյանը նշել է, որ միայն այս պայմանների կատարումից հետո հնարավոր դարձավ արդյունքների մասին բացահայտ խոսել՝ ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ միջազգային ասպարեզում:

Ռազմարդյունաբերությունը՝ որպես տնտեսական նոր հատված

Առանձնահատուկ կերպով Հայրապետյանը նշել է, որ ռազմարդյունաբերությունն արդեն իսկ ձևավորել է նկատելի սեգմենտ երկրի տնտեսության մեջ:

Նրա խոսքով՝ ոլորտն ապահովում է շուրջ 70 միլիարդ դրամի շրջանառություն և աստիճանաբար վերածվում է արտահանման կարևոր ուղղության:

Նա նաև ընդգծել է, որ ընթացիկ դինամիկան ցույց է տալիս. սեկտորը դադարում է լինել նեղ խորշային (նիշային) և դառնում է տնտեսության կառուցվածքային մաս, որն ընդունակ է կայուն աճ գեներացնել (ապահովել):

Պետական ռազմավարության երեք առանցքային նպատակները

Նախարարն առանձնացրել է երեք մակարդակ, որոնց վրա կառուցվում է այս ոլորտում պետական քաղաքականությունը:

• Առաջինը կապված է զինված ուժերը ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումներով ապահովելու հետ, որոնք ստեղծվել են հայրենական ինժեներական և գիտական կոմպետենցիաների բազայի վրա: Նրա խոսքով՝ պետության խնդիրն է բանակն ապահովել այնպիսի տեխնոլոգիաներով, որոնք զարգանում են երկրի ներսում:
• Երկրորդ մակարդակը տնտեսականն է: Խոսքը արտահանմանն ուղղված նոր հատվածի ձևավորման մասին է, որն արդեն սկսել է իրական եկամուտներ բերել և դուրս գալ միջազգային շուկաներ:
• Երրորդ մակարդակը գիտականն է: Ռազմարդյունաբերության մեջ պետական ներդրումները կայուն պահանջարկ են ստեղծում գիտական մշակումների և ինժեներական լուծումների նկատմամբ՝ փաստացիորեն ձևավորելով ուղիղ կապ գիտության և արդյունաբերության միջև:

Հայրապետյանն ընդգծել է, որ այսպիսով առաջին անգամ Հայաստանում ձևավորվում է լիարժեք մոդել, որտեղ գիտությունը պետական պատվերի միջոցով դառնում է արդյունաբերական գործընթացի մաս:

Պետական պատվերը և զարգացման երկարաժամկետ մոդելը

Նախարարի խոսքով՝ ոլորտի զարգացման գործում կարևոր դեր է խաղացել եռամյա ծրագրերի համակարգը, որը թույլ է տվել կառուցել երկարաժամկետ պլանավորում և ներդրումային ցիկլ:

Նա նշել է, որ առաջին ցիկլի շրջանակներում պետական պատվերների ծավալը կազմել է 172 միլիարդ դրամ, իսկ ծրագրի շարունակությունն արդեն ընդլայնվել է մինչև շուրջ 190 միլիարդ դրամ:

Այս թվերը, նրա ձևակերպմամբ, արտացոլում են ոչ թե մեկանգամյա ներդրումներ, այլ երկարաժամկետ ռազմավարություն՝ ուղղված ոլորտի զարգացմանը և դրա արտահանման ներուժի ամրապնդմանը:

Ոչ թե ավարտ, այլ երկար գործընթացի սկիզբ

Չնայած ձեռք բերված արդյունքներին՝ նախարարն ընդգծել է, որ զարգացման ներկա փուլը միայն ավելի մասշտաբային տրանսֆորմացիայի սկիզբն է:

Նրա խոսքով՝ պետությունը և ոլորտը դեռ պետք է շարունակեն աշխատանքը պայմանների բարելավման, ներդրողների համար հնարավորությունների ընդլայնման և պետական կառույցները տեխնոլոգիական նոր իրողություններին հարմարեցնելու ուղղությամբ:

Հայրապետյանը նկատել է, որ շատ գործընթացներ, որոնք այսօր ակնհայտ են թվում, դարձել են տարիների աշխատանքի ու բարդ բարեփոխումների արդյունք, և առջևում ծառացած է համակարգի հետագա կատարելագործման խնդիրը:

Վեկտորը՝ ռազմարդյունաբերությունից դեպի տեխնոլոգիական տնտեսություն

Ելույթի վերջում նախարարը փաստացիորեն մատնանշեց ռազմավարական հորիզոնը. ռազմարդյունաբերության զարգացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին ճյուղ, այլ որպես երկրի տնտեսության ու գիտական ոլորտի ավելի լայն տրանսֆորմացիայի մաս։

Նրա խոսքով՝ նպատակն է ստեղծել կայուն մոդել, որտեղ տեխնոլոգիաները, գիտությունը և արդյունաբերությունը փոխկապակցված են պետական ծրագրերի ու երկարաժամկետ պայմանագրերի միջոցով՝ ձևավորելով Հայաստանի տեխնոլոգիական աճի հիմքը: